|

|
Interviews 2005
met (inter) nationale artiesten
In de reeks van "Interview
met" heeft het
Salsa Info team bestaande uit
Otto & Kati van Helden (Lago Latino),
André Lambeck
& Caroline Bergwerf
(Salsa Info) diverse nationale en
internationale artiesten geinterviewd.
|
|
 |
Kuifje op Cuba (Nederland)
Wanneer: 22 mei 2005 | Waar: Cubamania, Tilburg | Tekst: Otto & Caroline | Fotografie Kati van Helden |
|
| |
|
"Wereldberoemd
in Wageningen"
Een puur Nederlandse formatie maar waarvan de
naam veelzeggend is, is "Kuifje op Cuba". Hergé
(Georges Remi) liet zijn reislustige reporter Kuifje regelmatig
avonturen in Zuid-Amerika beleven. De verhalen van "Het geheim
van de eenhoorn" en "De schat van Scharlaken Rackham"
spelen zich zelfs gedeeltelijk in de Cariben af. Onze helden hadden
het er helaas te druk met de vele boeven en de duizenden bommen
en granaten van Kapitein Haddock. Er was geen ruimte om zich ook
maar even te kunnen bekommeren om Cuba en de muziek.
Maar nu probeert de negen man sterke
formatie "Kuifje op Cuba" recht te zetten waar het toen
niet van is gekomen. Echter door toevoeging van onder andere twee
trombones kwam bij deze band ook de salsa binnen bereik. Moeiteloos
wordt tijdens optredens dan ook overgeschakeld van Cubaans naar
New Yorks of Puertoricaans. En anders dan de naam doet vermoeden,
heeft deze groep inmiddels een heel scala aan Caribische ritmes
op het programma staan. De band claimt in alle
bescheidenheid "wereldberoemd in Wageningen" te zijn.
Studenten die in het buitenland stage hadden gelopen, moeten daar
al in een vroeg stadium de salsa hebben geïntroduceerd. Juni
2000 organiseerde een groep vrienden in een boerderij langs de rivier
een heuse "guateque", compleet met lechon (speenvarken
aan het spit). Tussen de feestgangers bevond zich ook een aantal
mensen die muziek konden spelen en spontaan probeerden zij deze
guateque van een gepaste muzikale omlijsting te voorzien. Zonder
enige pretentie overigens. Die kwam pas later toen het spontane
project een vervolg kreeg.
Toen moest het natuurlijk wel goed klinken en het groepje ging serieus
werken aan verbetering van de kwaliteit van het product. Ze blijken
daar best ver in te zijn gekomen. Maar hoe professioneel hun muziek
nu ook klinkt, "Kuifje op Cuba" blijkt voor de betrokkenen
een hobby te zijn. Het gaat hen om het spel en niet zozeer om de
knikkers. In het dagelijks leven
verdienen zij de kost met heel andere dingen. Zo is er bassist Koen
Boschman die een werkplaats runt waar snaarinstrumenten worden gemaakt.
Daar bouwt hij niet alleen zijn eigen basgitaren, maar heeft daar
ook aan de hand van een oude krakkemikkige Cubaanse tres een nieuwe
gebouwd voor de tresero van de band, Arent Wesseling. Het curieuze
instrument is overigens al weer van de hand gedaan. We raken in
gesprek met de vrouwelijke timbalero van het orkest: Vera Groen.
Ze blijkt al heel wat jaartjes in de Latin scène mee te draaien.
Vera behoort tot de generatie percussionisten die hun opleiding
van Steve Boston hebben gehad. Die zelfde Steve Boston was de motor
achter de opleiding wereldmuziek die begin jaren negentig aan het
conservatorium van Arnhem van start ging. Als rechtstreeks gevolg
van deze opleidingsrichting richtte haar broer André Groen
het European Danzón Orchestra op. Natuurlijk maakte ook zij
deel uit van dit orkest. Achteraf gezien was het orkest misschien
zijn tijd te ver vooruit en heeft daarom in Nederland niet die erkenning
gekregen die het eigenlijk heeft verdiend. Al met al heeft het orkest
ruim vijf jaar bestaan. Als hoogtepunt van die periode ervaart Vera
de twee tournees naar Cuba. Wat haar daar het meest heeft getroffen
was de erkenning die het orkest daar wel heeft gekregen, onder meer
tijdens het grote danzón festival in Palma Soriano waar zij
mochten optreden. Wat haar ook scherp bijstaat was de grote waardering
van de mensen daar voor de eigen composities van het orkest. Door
de kennis waar ze nu over beschikt, ziet zij nu allerlei tekortkomingen
in die composities van toen. Deze moeten die mensen daar zeker niet
zijn ontgaan. Voor haar maakt dat de desondanks ontvangen waardering
extra waardevol. Vera neemt als vrouw in deze tak van (muzikale)
sport een bijzondere positie in. Voordat zij het podium beklimt,
wordt zij vaak aangezien voor zangeres. Dan volgt een fase met verbazing
die gewoonlijk wordt gevolgd door een fase met waardering. Om erkenning
als percussionist te krijgen, heeft zij een dubbelslag te maken:
als Europeaan je op dit vlak te meten met Latino´s en bovendien
nog de slag dat zij zich als vrouw heeft te meten met mannen.
Zij oogst wel waardering, maar vooral de Latino´s zijn
gereserveerd met hun erkenning. Wat dat betreft staat haar een
gebeurtenis bij waarbij een oude Antilliaan na een optreden naar
haar toekwam, aan haar arm krabte en vervolgens opmerkte dat zij
ergens diep onder haar blanke huid zwart moest zijn. Van deze
onbekende Antilliaan dus wel erkenning en zij heeft dit als een
groot compliment ervaren.
Kuifje op Cuba is een naam die blijft hangen. Het orkest is volledig
samengesteld uit autochtone Nederlanders. Daarin onderscheidt
het orkest zich van een grote groep andere orkesten waar de sleutelposities
vaak door mensen met een Zuid-Amerikaanse of Caribische achtergrond
worden ingenomen. Deze door Arent Wesseling verzonnen naam dekt
daarom volledig zijn lading. Resoluut zijn indertijd gekunstelde
Spaanse namen voor het orkest van de hand gewezen. Aldus sneuvelde
hun eerste werknaam "Son del Rio", verwijzend naar oever
van de Rijn waar het allemaal ooit is begonnen.
Pratend met verschillende
leden van het orkest blijken allen bewust afscheid te hebben genomen
van de popmuziek. Zij zijn dan ook niet op zoek naar fusions met
dit genre. De mensen achter Kuifje hebben allen bewust gekozen voor
een muzikale ontdekkingstocht door de Cariben. Gefascineerd als
zij zijn door tropische ritmes, willen zij er de mogelijkheden en
de kracht van verkennen. En hoewel het daar allemaal wel mee begon,
willen zij zich daarbij niet beperken tot de muzikale schatten van
alleen Cuba. Als tijdens de ontdekkingstocht van Columbus worden
ook andere eilanden aangedaan. Geen genre willen zij onbeproefd
laten. De laatste tijd zijn zij allen in de ban van het New Yorkse
salsageluid. Niet zozeer van de daar nog steeds populaire salsa-romantica,
als wel van het geluid van de oude meesters: Manny Oquendo y Conjunto
Libre, Eddie Palmieri en Larry Harlow. Wie het orkest nu hoort optreden,
zal dan ook opmerken dat het geluid van Kuifje wordt gedomineerd
door een blazerssectie die inmiddels is aangegroeid tot drie trombones. Kuifje is duidelijk in
de ban van het revolutionaire concept dat Eddie Palmieri en Barry
Rogers eind jaren zestig hadden bedacht voor La Perfecta. Momenteel
speelt Kuifje met de gedachte dit geluid weer te combineren met
het charanga-concept. Nu is alles natuurlijk mogelijk, maar het
revolutionaire zat hem indertijd juist in de breuk met de fluiten
en violen van dat charanga-concept. Kuifje, nieuwsgierig als altijd,
wil kennelijk deze oude breuklijn tussen violen en trombones nog
eens gaan verkennen en bekijken of er her en der nog wat valt te
lijmen. De persoonlijke zoektocht van Kuifje blijkt tevens zijn
boodschap aan het publiek. Voor wie het platgetreden pad van de
populaire muziek beu is, wil Kuifje een Caribisch alternatief bieden.
Kuifje blijkt over een gezonde zendingsdrang te beschikken en wil
graag wat schaven aan onze muzikale opvoeding. Kuifje wil dan ook
niet tot in den treure het salsabot gaan afkluiven. Een son, een
cumbia, een merengue of welk ander ritme moet ook kunnen. Daarbij
gelden geen grenzen. Het moet voor hen lekker
spelen en voor het publiek dansbaar zijn. Door deze bevlogenheid
hebben zij het wel eens moeilijk met het fanatieke salsapubliek.
Dat publiek is niet nieuwsgierig en zit niet ook niet op opvoeding
te wachten. Het wil uitsluitend en alleen het geleerde op dansscholen
in praktijk brengen.
Op zulke momenten raakt de interactie tussen orkest en publek op
het tweede plan. Naar hun mening zou op zulke momenten net zo goed
kunnen worden volstaan met een jukebox of een plaatje van een DJ.
Voor hen is dit iets onbegrijpelijks. Muziek is iets persoonlijks
en daarmee iets met liefde. |
|
| © copyright
- latinartiesten.nl 2003 |
|
|