|
|
Interviews 2005
met (inter) nationale artiesten
In de reeks van "Interview
met" heeft het
Salsa Info team bestaande uit
Otto & Kati van Helden (Lago Latino),
André Lambeck
& Caroline Bergwerf
(Salsa Info) diverse nationale en
internationale artiesten geinterviewd.
|
|
 |
Grupo Azul (Nederland)
Wanneer: 22 mei 2005 | Waar: Cubamania/Bosvreugd, Tilburg | Tekst: Otto & Caroline | Fotografie Kati van Helden |
|
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| Fotografie: Grupo Azul |
 |
| Fotografie: Grupo Azul |
 |
| Fotografie: Grupo Azul |
 |
| Fotografie: Grupo Azul |
 |
| Fotografie: Grupo Azul |
| |
|
"In het diepe"
Zonder dat iemand er erg in had, beleefde het publiek tijdens de
derde editie van het Tilburgse Cubamania festival de première
van het eerste album van de Nederlandse salsaformatie Grupo Azul.
Na een lange tijd van voorbereiding was het album nog maar een paar
dagen daarvoor van de pers gerold. Het schijfje was in de handen
van de geluidstechnicus gefrommeld, die het vervolgens bij één
van de podia, als voor achtergrondmuziek gebruikte tijdens het wisselen
van de bands. Het viel in goede aarde want er werd volop gedanst. Het zeer eigentijds klinkende album
biedt een mengelmoes van salsa, timba, latin rock en pop. Geheel
overeenkomstig de verwachtingen vond het album al snel zijn weg
naar de dansvloer van een aantal clubs in Nederland en België.
Maar het album trekt inmiddels ook internationale belangstelling.
Het is gedraaid op een lokaal radiostation in
New York en er wordt stevig op gedanst in een salsatent in het
Spaanse Barcelona. Bovendien is de cd als één van
de nog geen 10 Nederlandse latinproducties die te koop zijn bij
het gezaghebbende descarga.com. Dat het schijfje op het festival
terechtkwam, hield verband met een optreden van Kuifje op Cuba.
Iedereen van dat orkest was gehuld in `bedrijfskleding´.
Eén van de trombonisten droeg echter onder het kleurrijke
overhemd trots een donkerblauw t-shirt van Grupo Azul. Deze trombonist
was Tobias Dammers (1978). Hoewel in Duitsland geboren en getogen,
spreekt hij accentloos Nederlands. Opmerkelijk, want pas voor
zijn studie aan de Hogeschool voor de Kunsten in Arnhem is hij
in Nederland komen wonen.
Daar in Arnhem is hij als trombonist in de latinscene verzeild
geraakt. Erger dan de ergste drugs was er slechts één
repetitie voor nodig met het Conjunto Mantequilla, het latere
Orquesta Salsabor, voor nodig om hem verslaafd te maken. Het orkest
liet zich vooral inspireren door muziek van Machito, Benny Moré,
Celia Cruz en, meer algemeen, de New Yorkse jaren 70-muziek. Uiteindelijk zou Tobias ruim vier jaar
aan dit orkest verbonden blijven.Toch kwam er een moment waarop
Tobias en Salsabor uit elkaar groeiden. Terugkijkend en afstand
nemend van de gebeurtenissen, vermoedt Tobias dat hij zich sneller
en in een andere richting is gaan ontwikkelen dan het orkest.
Iets dat onvermijdelijk was aangezien hij in die tijd al op weg
was om van muziek zijn beroep te maken. Dit in tegenstelling tot
de meeste andere leden van het orkest dat voor het grootste deel
uit gepassioneerde amateurs bestond. Meer dan de anderen wilde
Tobias de "diepte" in: op zoek gaan naar de essentie van
de muziek, de stijlen en ritmes en ook naar de cultuur waaruit die
muziek is voortgekomen. Hij begon aan een zoektocht die hem langs
allerlei orkesten voerde waaronder Orquesta Con Clave en Raices
Sonoras. Ook probeerde hij het korte tijd met een eigen groep: het
Conjunto Con Clave dat ook al niet meer bestaat.
Nu dus is Tobias verbonden aan Grupo Azul en blaast op freelance
basis een toontje mee bij nog een aantal andere orkesten. Ook probeerde
hij het korte tijd met een eigen groep: het Conjunto Con Clave dat
ook al niet meer bestaat. Nu dus is Tobias verbonden aan Grupo Azul
en blaast op freelance basis een toontje mee bij nog een aantal
andere orkesten. Dat Tobias bezweek voor de charmes van de Caribische
muziek heeft alles te maken met zijn brede kijk op wat "muziek"
en "ritme" is. De lichte muziek, of het nu pop
of rock is, jazz of reggae, soul of funk, hip-hop of dance, techno
of house, lijkt te zijn bezwangerd met een "backbeat".
Muziek met een sterke 2e en 4e tel. Muziek met een backbeat is
voor ons inmiddels zo vanzelfsprekend geworden, dat wij de grootste
moeite hebben met het aanvoelen van muziek zonder deze backbeat.
Tobias vindt muziek met backbeat op zich niet verkeerd of slecht.
Juist door die backbeat swingen veel soulnummers de pan uit. Tobias
wil evenwel aan dit opgelegde patroon kunnen ontsnappen. De op
het eigenwijze claveritme gebaseerde Caribische muziekstijlen
bieden hem een intrigerend alternatief. Pratend over de essentie
en diepte van salsa, legt Tobias uit dat het uiteindelijk draait
om het aanvoelingsvermogen van de muzikant voor de stijl en het
genre dat hij wil gaan spelen. Muzieknotatie moet niet worden
overschat. Het notenschrift is een hulpmiddel en de muziek moet
steeds weer opnieuw door de muzikant worden geïnterpreteerd. Een blazer die in een salsaband alles met een jazz-opvatting speelt,
slaat de plank net zo mis als een klassieke trompettist die invalt
in een jazzband en daar alles met een symfonische frasering neerzet.
Hoewel het vaak wordt onderschat, komt bij klassieke muziek een
heleboel interpretatie kijken. Veel mensen zijn echter dermate gefixeerd
op het zo correct mogelijk spelen van de noten, dat ze niet echt
aan creatief werken toekomen. Hetzelfde geldt voor de Caribische
muziek. Zeker hier kan volgens Tobias niet worden volstaan met alleen
het correct spelen van noten. De essentie van het claveritme is
iets wat zich niet met welke muzieknotatie ook laat oplossen. Om
de clave te doorgronden, moet een groeiproces worden doorlopen.
Consequentie van dit verhaal is dat Tobias zich vervolgens door
de Cubaanse en New Yorkse latinmuziek heeft moeten werken. Van jaren
zeventig New York tot de Cubaanse voorbeelden uit de jaren veertig,
vijftig en zestig. Niet dat hij het een opgave vond. In tegendeel. Tobias genoot met volle teugen.
Hij proefde van de danzón, de son, de rumba en al het lekkers
dat Cuba in dat opzicht te bieden heeft. Maar al tafelend richtte
zijn blik zich niet alleen op het verleden. Ook het heden liet
hij zich smaken.
Van jazzy uitstapjes met Irakere tot songo van Los Van Van, van
timba uit de jaren negentig met N.G. la Banda, tot doorontwikkelingen
van jongere bands zoals Charanga Habanera, Azucar Negra en Klimax.
Het maakte dat hij totaal anders tegen deze muziek is gaan aankijken.
Bewust wil hij dan ook niet blijven hangen in het verleden. Niet
dat hij de salsa uit de jaren 70 afkeurt, verre van dat. Hij blijkt
een fan van Eddie Palmieri (vooral diens La Perfecta-jaren) en
het Conjunto Libre van Manny Oquendo. Hij vindt echter dat er
al genoeg (cover)bands zijn die deze muziek naspelen en het uiteindelijk
nooit beter zullen doen dan de meesters van toen. Hij
ziet deze creatieve nalatenschap meer als een fundament dat je als
jongere generatie hebt te respecteren. Het is zaak daar vervolgens
een meer eigentijdse draai aan te geven. "Wij zijn 30 jaar
verder en dat mag van mij best te horen zijn", aldus Tobias
Dammers. Dit alles maakt ons des te nieuwsgieriger naar de muziek
van Grupo Azul. Inderdaad betekent bij dit orkest diepte en essentie
niet dat automatisch wordt teruggegrepen op tradities. Zij blijken
goed in staat die essentie te raken en ondertussen ook nog eens
creatief en vernieuwend bezig te zijn. Aldus slagen zij erin hun
muziek verrassend eigentijds te laten klinken. Hun visie valt te
beluisteren op "Contraste", het deze zomer uitgekomen
debuutalbum. Het opnemen van het album was een heel proces. Eerst
wilden zij zonder al te veel pretenties een demo opnemen. Ze doken
daarvoor de EdgeTip studio in van bandleider Raoul Soentken. In
de afgelopen tien jaar dat deze studio bestaat, heeft hij inmiddels
een zekere faam verworven. Zo zijn er albums van Alberto "Molote" Muñoz en
Fabian Nodarse opgenomen. Maar het zijn niet alleen latinproducties
die daar vandaan komen. Door de jaren heen hebben er ook jazz, pop
en rock producties het licht gezien. Spelend met de mogelijkheden
die deze studio hun bood, zijn zij aan de kwaliteit van hun opnamen
gaan sleutelen. Werkenderwijs werd de lat steeds hoger gelegd. Uiteindelijk
kregen de opnamen een kwaliteit waarmee je de markt op zou kunnen
gaan.
Zo geschiedde. Raoul Soentken wierp zich op als producer en percussionist
Mark de Vries leende zijn bijnaam "Vuile hond" - niemand
weet waaraan hij die te danken heeft - voor het kersverse platenlabel
"Perro Sucio Records" dat voor het project in het leven
was geroepen. Alles bij elkaar duurde het een jaar voordat de eerste
persing gereed was en ermee naar buiten kon worden getreden. Op
het eerste en het laatste nummer ("Rumbamix" en "Karina")
na is Tobias op alle tracks wel van de partij. Wij horen hem dan
voornamelijk op zijn trombone. Daarnaast heeft hij voor een tweetal
nummers ook het arrangement geschreven. Het meest in het oog springend
is het door hem geschreven en gearrangeerde "Nina". Dit
nummer maakt ons tot getuigen van een huwelijk. Het huwelijk tussen
Tobias en zijn geliefde. "De eerste noten heb ik bedacht in
2003, kort na mijn eindexamen", zo laat Tobias weten. "Het
was mij vanaf het begin duidelijk dat het alleen maar over de liefde
kon gaan. Tegen de tijd dat de melodie en het arrangement zover
waren dat er een tekst kon worden gemaakt, waren Nina en ik druk
bezig met onze huwelijksvoorbereidingen. Iedereen van het orkest
was daar natuurlijk van op de hoogte. Wat mij aan Eduardo fascineert,
is dat hij een ontzettend goed gevoel heeft voor de intentie van
een stuk en dat ook goed weet te verwoorden. Ook in dit geval heeft
hij mijn gevoel nauwkeurig in woorden weten om te zetten. Opmerkelijk, want hij was niet bekend met mijn ideeën over
hoe de tekst zou moeten worden. Het is een prachtig resultaat. Zoals
het hoort, is het stuk op ons trouwfeest voor de allereerste keer
voor publiek uitgevoerd."
Het
zal nog eventjes duren, maar wellicht zullen wij ook nog gaan beleven
dat Tobias zijn eigen teksten schrijft. Sinds een half jaar is hij
bezig zich de Spaanse taal eigen te maken en zo nog dieper in de
cultuur te duiken. Bij iemand die zo zijn best doet de essentie
van de clave te raken, zou je verwachten dat hij bij de bron op
zoek is gegaan. Tobias blijkt echter nog nooit op Cuba te zijn geweest.
Uiteraard staat een Cubareis hoog op zijn verlanglijstje maar helaas
moet hij er nog een tijdje voor sparen. Als het zo ver is, zal het
ons benieuwen of al zijn indrukken van hier aldaar zullen worden
bewaarheid. |
| © copyright
- latinartiesten.nl 2003 |
|
|
| |
|
|
