NAVIGATIEBALK
naar homepage
 
index Columns LAL
Buena Vista vulkaan
Capoeira
Cuba-muzikale drieslag
Grandes Exitos
Ibrahim Ferrer
Juan Luis Guerra
Lucas van Merwijk
Dr Salsa & Mrs Salsa
Tango goes
Tito Puente
 
koppelingen
 
 
 
 
Archief vanaf 2001 - Columns - geschreven door Otto van Helden | Fotografie: Kati van Helden
Deze artikelen/columns zijn in 2005 in diverse uitgaves van het Latinmagazine Latin a Life gepubliceerd.

Tango goes……a long way
In november 2000 stond er een berichtje in de krant: de Argentijnse president was bezig de tango bij Unesco erkend te krijgen als werelderfgoed.
 
 
 
 
 
 
 
 

Hij wil erkenning voor het belang van de tango als onderdeel van de nationale identiteit van Argentinië. Voor wie de oorsprong van deze muziek kent, is dit een opmerkelijke gebeurtenis. Het begint al met het feit dat Argentinië het erfgoed claimt, terwijl ook Uruguay dat recht meent te hebben. Maar laten wij ons niet in deze twist mengen.
De oorsprong van de tango ligt ergens in een onduidelijk verleden, rond het einde van de negentiende eeuw, in de morsige buitenwijken van Buenos Aires en Montevideo. Immigranten uit vooral Mediterraan Europa en mensen uit het achterland leidden daar in een uitzichtloos bestaan. Onder deze erbarmelijke omstandigheden, tussen pooiers en prostituees, versmolt het heimwee, verdriet en verlangen van de migranten met de dans en muziek in kroegen en bordelen. De dans, muziek en poëzie kwamen recht uit het hart van de onderste laag van de bevolking. Dat mocht destijds geen kunst heten. Stond je één trede hoger op de sociale ladder, dan trok je er je neus voor op. En meer dan honderd jaar later, verklaart nota bene het hoogste gezag van Argentinië dat diezelfde tango 'een essentieel onderdeel is van onze cultuur en onze ziel'. Het kan verkeren.

…to the birth registry
Eigenlijk zou bij de geboorte van een bepaald muziekgenre de geestelijk vader naar de burgerlijke stand moeten om zijn oogappeltje in te laten schrijven in het geboorteregister. Het zou ons veel gespeculeer besparen. Maar de werkelijkheid is anders. Dus de herkomst van het woord 'tango' - en de identiteit van degene die voor het eerst het ritmische patroon van deze muziek speelde - blijft voor altijd een raadsel. Wat betreft de naam is het verleidelijk een verband te leggen met de 'tango', één van de oudere ritmische patronen uit de Spaanse flamencomuziek. Maar de relatie tussen dat ritmisch patroon en de Zuid-Amerikaanse tango is ver te zoeken.
Ook is wel eens gesuggereerd dat het woord zou zijn afgeleid van 'Changó', een god uit het Afro-Cubaanse santería-geloof.
In etymologische woordenboeken over de Spaanse taal wordt bij het trefwoord 'tango' verwezen naar onder meer de benaming van een Cubaanse dans rond het jaar 1836. Een paar jaar later duikt de naam ook op in Mexico voor een bepaalde dans en muziek. En passant wordt melding gemaakt van een muziekgenre in Colombia dat in diezelfde periode onder de naam 'tango' bekend zou zijn geweest. Tenslotte wordt gewezen op een bepaalde trommel in Honduras die 'tango' zou heten. Op Cuba ging het om dans en muziek van negerslaven.
Spaanse taalkundigen hebben zo hun twijfels en vermoeden eerder een relatie met het Latijnse woord 'tangere', wat zoiets als het slaan van een ritme betekent. Zij wijzen op een zeventiende-eeuwse dans in Normandië met de naam 'tangue' en zijn ervan overtuigd dat de naam niet van Afrikaanse, maar van Mediterrane oorsprong is.

…to the Pope
Door de eeuwen heen is de relatie tussen de tango en de zedenmeesters moeizaam geweest. Eind negentiende, begin twintigste eeuw werd de 'beschaafde' wereld nog geregeerd door de normen van de Victoriaanse tijd. Op dat moment wordt in het voor die tijd vooruitstrevende Parijs de Argentijnse tango geïntroduceerd. Dat ging niet zonder slag of stoot.

Deze dans die zindert van sensualiteit lapte alle fatsoensnormen aan zijn laars. In Europa gebeurde hetzelfde als in Argentinië: iedereen die zichzelf enige beschaving toedichtte, veroordeelde de dans. Ook de kerk bemoeide zich ermee. Bisschoppen hekelden het onzedelijke karakter van de dans en ook Paus Pius X bemoeide zich ermee. Hij veroordeelde hij de tango omdat de dans alle moraal zou ondermijnen. Maar hoe meer ophef, hoe meer men zich de sensatie van Eva's appel liet smaken. Ironisch genoeg is de drager van de muziek, de bandoneon, ooit in Duitsland ontworpen als goedkoop alternatief voor vrome maar oh zo dure kerkorgels.

…to the movies
Door de weemoed en de sensualiteit werd de tango spoedig door filmindustrie ontdekt als decor voor allerhande thema's van liefde tot drama, van komedie tot tragedie. Het begon al in 1921 toen Rudolph Valentino bij het grote publiek zijn naam vestigde als eerste latin lover. Die reptutatie had hij te danken aan de ongekend sensuele opname van een tango in de film 'The four horsemen of the Apocalypse'. Deze Hollywood-tango had weinig te maken met de echte Argentijnse tango. Dus schoven de Argentijnen Carlos Gardel naar voren als 'the real thing'. In korte tijd produceerde Gardel de ene na de andere film, wat hem en de tango mateloos populair maakte in Zuid-Amerika. Deze films bleken uiteindelijk nog maar het begin.
Tot op de dag van vandaag duikt de tango steeds weer op als figurant in films. Van films waarin het tangogehalte alleen in de titel zit, zoals 'Last tango in Paris' van Bernardo Bertolucci uit 1972, tot films met tango-gehalte van 100%. Titels uit dit laatste genre zijn: 'El tango es una historia' van Humberto Rios uit 1983 en 'Tango, l'exil de Gardel' uit 1985. Meer recent zijn 'The tango lesson' van Sally Potter uit 1997 en 'Tango' van Carlos Saura uit 1999. Het zijn voorbeelden, en er zijn er nog veel meer. Ze zijn illustratief voor de lange en innige relatie tussen tango en.

…to Holland
Ondanks de controverse rond haar ontvangst in Parijs kreeg de tango toch voet aan wal op het oude continent. De acceptatie in Europa had een positief effect op de acceptatie in Argentinië. Door hun oriëntatie op Europese modegrillen kreeg daar ook de gegoede klasse oog voor het cultureel erfgoed. Voor een verdere carrière in Europa moest de tango wel worden ontdaan van de meest provocerende elementen. Ongekroonde koning van de tamme Europese variant die in de jaren veertig ontstond, was de Rotterdammer Arie Maasland, beter bekend als Malando.
Na de roerige jaren zestig leek het stijldansen en daarmee ook de tango uit beeld te raken. Maar juist in die periode kwam er een nieuwe tango-impuls. Als gevolg van de politieke verwikkelingen in Argentinië kwam in de jaren zeventig een grote stroom vluchtelingen naar Europa. In hun bagage zat ook de echte tango. Vooral in intellectuele kringen viel men als een blok voor de charmes van deze muziek. Het duurde niet lang of er ontstonden overal in Europa tangosalons. En rond deze salons schoten vervolgens de gespecialiseerde dansscholen als paddenstoelen uit de grond. In Nederland was de belangstelling zo groot dat begin jaren negentig het Rotterdams Conservatorium werd uitgebreid met een vaste tango-opleiding.

Docenten als Osvaldo Puglise en Gustavo Beytelmann brachten een eerste generatie muzikanten de essentie van de ware tango bij. Begin 2002, toen onze kroonprins Willem Alexander in het huwelijk trad met de Argentijnse Maxima Zorreguieta, werd de tango mateloos populair. Hans Kraaienhof, eerst leerling, later zelf docent aan die Rotterdamse tango-opleiding, liet het koninklijk huis en de rest van Nederland op indrukwekkende wijze kennismaken met het werk van Astor Piazzolla. De traantjes die Maxima plengde, werken beter dan welke erkenning door Unesco ook.

   
Copyright: De inhoud van deze site, de daarin opgenomen gegevens, afbeeldingen, geluiden, teksten en combinaties daarvan en de programmatuur zijn beschermd door auteurs- en databankrechten. Deze rechten berusten bij Salsa Info. Zonder schriftelijke voorafgaande toestemming van Salsa Info is het niet toegestaan deze site of enig onderdeel daarvan te kopiëren.
© copyright - latinartiesten.nl 2003
_Interessante aanbiedingen
Cadeau's en gadgets
Dating
Domeinnamen en hosting
Elektronica en witgoed
Entertainment
Financiële producten
Gezondheid en verzorging
Hard- en software
Kunst en lifestyle
Mode en sieraden
Muziek, video en DVD
Sport en recreatie
Telecommunicatie
Warenhuizen
Werk, opleiding, carrière
Wonen, huis en tuin
Zakelijke dienstverlening
 
 
 
Reisboekwinkel de Zwerver heeft een zeer compleet online aanbod reisgidsen en landkaarten van vrijwel elk land ter wereld! Van een Lonely planet van Australië tot een wandelkaart van de Kilimanjaro tot een Michelin Wegenkaart van Frankrijk.