|
Om dit tienjarig bestaan te vieren, stort bandleider/slagwerker/percussionist
Lucas van Merwijk zich met zijn Cubop City Big Band op een aantal bijzondere projecten.
In
de vroege ochtend van maandag 17 april 1995 verzamelde zich een gezelschap in
het statige pand van Studio 150 aan de Lauriersgracht in Amsterdam. Het moet een
ware kakofonie zijn geweest met nerveuze grapjes in het Spaans, Engels en Nederlands.
Natuurlijk, zij kenden elkaar wel uit het salsacircuit, maar zo met z'n twintigen
bij elkaar…
Ze waren opgetrommeld door Lucas van Merwijk, die van
wijlen platenproducent Ab de Jong carte blanche had gekregen voor een wild idee.
Ab de Jong wilde voor zijn Lucho platenlabel geen recht toe recht aan salsa uitbrengen.
Vanuit New York kwam van die muziek al genoeg op de markt. Juist daarom sprak
hem het idee van Lucas wel aan: het geluid van het orkest van Machito dat door
diens overlijden in 1984 was verstomd, voor één keer doen herleven.
Na twee dagen intensief oefenen in de studio was het eindelijk zo ver. In nog
eens twee dagen werd het album opgenomen. Daarna
zou ieder weer zijn eigen weg gaan. Maar het lot beschikte anders. Het album werd
bijzonder goed ontvangen en er kwamen verzoeken voor optredens. Het eenmalige
project kreeg van lieverlee een permanent karakter. De Cu-Bop City Big Band groeide
uit tot een orkest met een geduchte reputatie. Dit jaar viert het zijn eerste
lustrum met een groot aantal interessante concerten.
Geen
groot formaat salsaband
Als hij alles van tevoren had geweten, was hij
er nooit aan begonnen, bekent Lucas. Niet dat hij het zou willen missen. Voor
geen goud. De Cu-Bop City Big Band is een onderdeel van zijn muzikale realiteit.
Hij ervaart het als een soort rode draad door zijn muzikale carrière. Lucas
zoekt met zijn Cu-Bop City Big Band erkenning en wil in de muziek die hij brengt
serieus worden genomen. Dat hij daarin slaagt, valt volgens Lucas te danken aan
het feit dat deze big band meer is dan een groot formaat salsaband. In muzikaal
opzicht draait het bij de muziek niet zozeer om dansbaarheid; er moet wat anders
gebeuren. De muziek moet diep zijn en de arrangementen moeten prikkelen. Er moet
ruimte zijn voor jazzy solo's. En afhankelijk van het project en het publiek waarvoor
je speelt, moet aan de muziek bepaalde accenten kunnen worden gegeven. Een jazzpodium
vergt nu eenmaal een andere benadering dan een theater. Cubop
City
De verschillende albums en projecten met de Cu-Bop City Big Band zijn
als mijlpalen langs de weg die Lucas in zijn ontwikkeling heeft afgelegd. Die
weg begint ergens in de jaren tachtig wanneer hij als timbalero verzeild raakt
in de Amsterdamse salsa scene. Als hij zelf niet speelde, ging hij naar optredens
van andere bands en genoot van de muziek. Zo was hij in 1983 getuige van één
van de laatste optredens van Machito in Nederland. Dat optreden was overweldigend
en maakte diepe indruk. Eerst tien jaar later kreeg Lucas via Ab de Jong een kans
daar wat mee te doen. In de tussentijd was Lucas nog meer de betekenis gaan inzien
van Machito en de muziek die hij volwassen heeft gemaakt. Voor Lucas zijn Machito,
Mario Bauza - Machito's zwager en muzikaal directeur van diens orkest - en Dizzy
Gillespie de pionieren van de cubop. Cubop was de naam die eind jaren veertig
opgeld deed voor de latin tegenhanger van de bebop. De
'Bop City' was indertijd een zeer bekende New Yorkse nachtclub die haar naam ontleende
aan het podium dat zij wilde bieden voor zowel de 'Be'- als de 'Cu'-Bop. De uitgaansgelegenheid
is door Mario Bauza vereeuwigd in het nummer 'Cubop City'.
Arsenio
Rodríguez
Van lieverlee is Lucas meer over muziek te weten gekomen.
Hij is lijnen gaan zien en gaan begrijpen waarom 'het is zoals het is'. In zijn
beleving bevindt zich onder de laag die gevormd wordt door giganten als Machito,
Tito Puente, Tito Rodríguez en Beny Moré nog een diepere laag. Dat
is de laag met blinde tresero Arsenio Rodríguez. Het gaat Lucas bij deze
persoon niet om de door hem bewerkte doorgroei van septeto naar conjunto, maar
om de ruimte die hij binnen dit nieuwe concept creëerde voor zijn trompettist
Felix Chappottín.
Deze blies de geïmproviseerde riffs die
volgens Lucas een essentiële schakel zijn gaan vormen in de latere ontwikkeling
van de mambo. Na het eerbetoon aan Machito in 1995 en een eerbetoon aan Beny Moré
in 1997, volgde in 2002 dan ook een eerbetoon aan deze Arsenio Rodríguez.
Visitekaartje
of mijlpaal
Elk album is voor hem meer dan alleen een visitekaartje van
het orkest. Lucas gebruikt het bij voorkeur om een bepaald project af te sluiten
om vandaar weer met iets anders door te kunnen gaan. Niet elk project leent zich
daarvoor. De muziek moet het waard zijn om vast te leggen. Het eindresultaat is
uiteraard geen Top 40 werk, maar wellicht juist daardoor is elk album een juweeltje.
Overigens doen zij het op de latin markt in het buitenland best goed.
Bijna
alle albums zijn daar in charts terechtgekomen. Met name zijn eerbetoon aan Arsenio
heeft het goed gedaan. Bij een New Yorks radiostation heeft het zelfs een nummer
één-notering gehaald. Maar succes betekent meteen dat ook de illegale
handel zich er meester van maakt. In Zuid-Amerika wordt zijn werk volop gekopieerd
en voor slechts één dollar aan de man gebracht. Lucas weet dit goed te relatieveren. Natuurlijk is het jammer dat hij de royalty's
misloopt. Maar het betekent wel dat zijn muziek in die landen interessant genoeg
wordt gevonden om te kopiëren.
Latin
Explosion
Door de jaren heen heeft Lucas met zijn Cu-Bop City Big Band
allerlei projecten gedraaid. De muziek van Machito, Tito Puente en Tito Rodriguez
stond centraal in 'The Mambo Kings'. Voor zijn eerbetoon aan Arsenio Rodriguez
waren er gastoptredens van de Cubaanse tresero Nelson Gonzalez. Ook heeft de band
gespeeld met de Cubaanse trompettist Chocolate Armenteros, de Colombiaanse pianist
Edy Martinez en de Cubaanse percussionist Armande Peraza. In het kader van zijn
tienjarig bestaan treedt de band dit jaar naar buiten met 'Latin Explosion'. Het
zijn verschillende concertreeksen waarin het orkest in november te horen zal zijn
met gitarist Leonardo Amuedo en in december met zangeressen Izaline Calister,
Lilian Viera en Yma America. Yma America is vanaf het begin aan de Cu-Bop City
Big Band verbonden, maar Lilian Vieira en Izaline Calister niet.
Dat
betekent niet dat deze dames voor Lucas onbekenden zijn. In de loop van zijn carrière
heeft Lucas al heel wat keertjes met deze dames op het podium gestaan. Elke dame
heeft zo haar eigen accenten (Izaline een Antilliaans, Lilian een Braziliaans
en Yma een Venezolaans) en het is de bedoeling daar met de big band op in te spelen.
Ook is nu al bekend dat 'Latin Explosion' in 2006 een vervolg krijgt. Hier wil
Lucas nog niets over kwijt. Zo veel is duidelijk dat hij wil doorgaan met het
concept van Latin Explosion. In dat kader speelt hij met de gedachte iets te gaan
doen met de muziek van Eddie Palmieri. Ook ligt er een tournee naar Bonaire en
Puerto Rico in het verschiet. Reden genoeg om Cu-Bop op de voet te blijven volgen.
|
